الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

11

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيه 229 لغت : مرة و مرتان - يك دفعه و دو دفعه . امساك : نگاهدارى كردن - خوددارى كردن - خلاف « اطلاق » كه رها كردن است . ممسك : بخيل . تسريح - از سرح است به معناى رها كردن . و بدرخت بلند كه در رشد آزاد و رها است « سرحه » ميگويند . يخافا - بترسند . از خوف به معناى ترس است و بعضى گفته‌اند در اينجا به معناى « گمان » و بعضى گفته‌اند به معناى « يقين و علم » مىباشد . شأن نزول : هشام بن عروه از پدرش و او از عايشه نقل كرده است كه زنى نزد او آمد و از شوهرش شكايت كرد كه براى ضرر زدن به او پيوسته طلاقش ميدهد و باز رجوع مينمايد و اين مطابق رسمى بود كه در زمان جاهليت داشتند كه زنهاى خود را طلاق ميدادند و قبل از تمام شدن مدت و زمان عده رجوع ميكردند و اين طلاقها و رجوع‌ها حدى نداشت و ممكن بود اين كار بهزار مرتبه هم برسد . عايشه شكايت اين زن را به رسول اكرم ( ص ) عرضه داشت در اين وقت آيهء فوق نازل شد و طلاق در سه عدد محدود گشت كه دو طلاق از جمله « الطَّلاقُ مَرَّتانِ » استفاده مىشود و طلاق سوم از اين جمله كه ميفرمايد : « فَإِنْ طَلَّقَها فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجاً غَيْرَهُ » ( اگر براى بار سوم طلاق داد ديگر براى او حلال نيست تا وقتى كه شوهر ديگر با او ازدواج كند . ) در اين صورت اگر شوهر دوم باز او را طلاق داد و عدهء او سپرى شد شوهر اول